Nhiều người cùng ở một địa điểm nhưng chỉ có một công tơ điện — ví dụ khu nhà ở cho cán bộ, công nhân, ký túc xá hay nhiều hộ dùng chung một lối cấp điện. Khi đó tiền điện được tính thế nào, có phải trả giá cao hơn nhà ở riêng lẻ không? Pháp luật hiện hành không có biểu giá riêng cho nhà ở tập thể. Câu hỏi đúng là: trường hợp của bạn thuộc điều khoản nào trong Thông tư 60/2025/TT-BCT, và điều khoản đó cho phép tính định mức như thế nào.
1. Đối Tượng Áp Dụng
Bài viết này nói về hai tình huống thường đi cùng nhau, đều áp dụng biểu giá bán lẻ điện sinh hoạt:
● Nhiều hộ gia đình dùng chung một công tơ (Điều 12, khoản 2): sản lượng được tính theo định mức từng bậc nhân với số hộ.
● Nhà ở tập thể (Điều 12, khoản 3): nhà ở của cán bộ, người lao động trong doanh nghiệp, người tu hành, huấn luyện viên, vận động viên và ký túc xá của học sinh, sinh viên, học viên, nơi người sử dụng điện không tách được công tơ riêng.
Lưu ý: Nhà ở của lực lượng vũ trang có quy định riêng tại Điều 12, khoản 4. Người thuê nhà, nhà trọ xem Bài 2; ký túc xá xem thêm Bài 3; chung cư, khu đô thị xem Bài 4.
2. Cơ Chế Tính Giá: Quy Tắc 04 Người Tính Là 01 Hộ
Theo Điều 12, khoản 3 của Thông tư 60/2025/TT-BCT, với nhà ở tập thể, nếu kê khai được số người sử dụng điện thì cứ 04 người được tính là một hộ. Số hộ này dùng để nhân với định mức từng bậc của biểu sinh hoạt.
Khi không kê khai được số người
Theo Điều 12, khoản 3, điểm b, nếu không kê khai được số người thì toàn bộ sản lượng đo được tính theo mức giá 101 – 200 kWh. Theo biểu 6 bậc đang áp dụng, mức này tương ứng 2.380 đ/kWh chưa VAT. Đây là cách tính đơn giản hơn nhưng không phải lúc nào cũng có lợi nhất, như ví dụ ở phần 4.
Khi nhiều hộ chung một công tơ (khoản 2)
Người đứng tên hợp đồng và số hộ thực tế sử dụng điện được ghi nhận; định mức từng bậc của biểu sinh hoạt được nhân với số hộ, thay vì tính như một hộ duy nhất. Điều kiện hồ sơ cụ thể (kê khai, giấy tờ cư trú) do đơn vị bán điện hướng dẫn khi ký hợp đồng.
3. Bảng Giá Áp Dụng
Đơn giá vẫn là biểu 6 bậc. Điểm khác là mỗi bậc "rộng" ra theo số hộ:
Lưu ý: Biểu giá theo Quyết định 1279/QĐ-BCT (hiệu lực 10/05/2025), chưa gồm thuế GTGT (hiện áp dụng 8% tại thời điểm cập nhật). Biểu 5 bậc theo Quyết định 14/2025/QĐ-TTg chỉ áp dụng kể từ lần điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân kế tiếp; đến thời điểm cập nhật bài, hóa đơn vẫn tính theo biểu 6 bậc. Văn bản dùng cụm "mức 101 – 200 kWh" theo cách gọi của biểu 5 bậc; trong biểu 6 bậc đang áp dụng, mức này tương ứng bậc 3.
4. Ví Dụ Minh Họa Cách Tính
Ví dụ 1 — 3 hộ dùng chung một công tơ
Ba hộ dùng chung một công tơ, tổng sản lượng 480 kWh trong tháng. So sánh cách gộp như một hộ và cách tính đúng theo số hộ:
Ví dụ 2 — Nhà ở tập thể 24 người
Nhà ở tập thể có 24 người, tương đương 6 hộ. So sánh tiền điện khi kê khai đủ số người với khi không kê khai được (toàn bộ sản lượng tính 2.380 đ/kWh), ở ba mức tiêu thụ:
Lưu ý: Các ví dụ là phép tính số học minh họa theo biểu giá hiện hành, chưa gồm VAT, không phải mức phí thực tế của một đơn vị cụ thể. Kết quả cho thấy mức cố định 2.380 đ/kWh không luôn cao hơn hay thấp hơn: tùy mức tiêu thụ bình quân mỗi hộ.
5. Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Hóa Đơn
● Số hộ (số người) được ghi nhận: quyết định độ rộng của từng bậc; ghi nhận thiếu làm sản lượng dồn vào các bậc giá cao.
● Việc kê khai số người: kê khai được hay không dẫn đến hai cách tính khác nhau (lũy tiến theo số hộ hoặc mức cố định).
● Biến động số người: người vào ở, chuyển đi, làm việc theo mùa vụ làm số hộ thay đổi; nên cập nhật kê khai khi có thay đổi lớn.
● Mùa nóng và thiết bị công suất lớn: điều hòa, bình nóng lạnh, bếp điện làm sản lượng tăng nhanh.
● Điện dùng cho công trình phụ chung (nhà ăn, nhà vệ sinh, chiếu sáng sân): cách tách hoặc phân bổ tùy hợp đồng và thỏa thuận nội bộ.
● Tình trạng công tơ: công tơ cũ hoặc sai số làm sản lượng đo không chính xác; có thể đề nghị kiểm định theo quy định.
6. So Sánh & Lưu Ý Khi Tra Cứu
"Nhà ở tập thể" dễ bị nhầm với các loại hình có nhiều người dùng chung điện khác. Điểm khác biệt nằm ở bên đứng tên mua điện và điều khoản áp dụng:
Lưu ý phân biệt: "nhà ở tập thể" (Điều 12) là nơi ở của người lao động, người tu hành, vận động viên, ký túc xá...; còn "khu tập thể, cụm dân cư" (Điều 15) là trường hợp đơn vị bán lẻ điện mua điện qua công tơ tổng rồi bán lại cho các hộ. Bên mua điện khác nhau nên cách tính cũng khác.
7. Giải Pháp Tiết Kiệm — Gợi Ý Điện Mặt Trời
Nhà ở tập thể thường có nhiều người, nhiều thiết bị và tiêu thụ điện ban ngày khá đều (nhà ăn, quạt, điều hòa, bơm nước). Lắp đặt điện mặt trời áp mái có thể cung cấp một phần điện ban ngày, góp phần giảm sản lượng mua từ lưới. Quy mô hệ thống cần tính theo biểu đồ tải thực tế và diện tích mái. Người đứng tên hợp đồng điện và chủ sở hữu mái nhà cần thống nhất phương án trước khi triển khai, kèm thủ tục đấu nối theo quy định hiện hành.
8. Câu Hỏi Thường Gặp
Nhà ở tập thể có biểu giá điện riêng không?
Không. Nhà ở tập thể vẫn áp dụng biểu giá bán lẻ điện sinh hoạt 6 bậc; điểm riêng là cách xác định số hộ và định mức theo Điều 12, khoản 3, Thông tư 60/2025/TT-BCT.
04 người được tính là 01 hộ nghĩa là gì?
Khi kê khai được số người, cứ 04 người được tính là một hộ để nhân định mức từng bậc. Ví dụ 12 người được tính là 3 hộ, mỗi bậc được nới rộng gấp 3 lần so với một hộ.
Không kê khai được số người thì tính giá nào?
Toàn bộ sản lượng đo được tính theo mức giá 101 – 200 kWh (Điều 12, khoản 3, điểm b), tương ứng 2.380 đ/kWh chưa VAT theo biểu 6 bậc hiện hành. Mức này có thể cao hoặc thấp hơn cách tính lũy tiến tùy mức tiêu thụ của từng hộ.
Nhà ở tập thể khác khu tập thể, cụm dân cư ở điểm nào?
Nhà ở tập thể thuộc Điều 12 (người sử dụng điện hoặc đơn vị đứng tên hợp đồng, tính theo số hộ). Khu tập thể, cụm dân cư thuộc Điều 15, nơi đơn vị bán lẻ điện mua điện qua công tơ tổng rồi bán lại, áp dụng quy định riêng cho đơn vị bán lẻ.
Người thuê nhà trọ có áp dụng cách này không?
Người thuê nhà thuộc Điều 12, khoản 5, có cách tính riêng — xem Bài 2: Giá Điện Người Thuê Trọ 2026.
9. Liên Hệ DevSolar
Nếu đơn vị hoặc khu nhà ở của bạn đang tìm cách giảm chi phí điện, hãy để lại thông tin liên hệ — đội ngũ DevSolar sẽ khảo sát mái nhà và tư vấn miễn phí phương án điện mặt trời phù hợp với nhu cầu sử dụng.
Liên hệ DevSolar qua website devsolar.com.vn để được khảo sát và báo giá miễn phí.
10. Căn Cứ Pháp Lý
● Thông tư 60/2025/TT-BCT (02/12/2025) — Bộ Công Thương, quy định về thực hiện giá bán điện: Điều 12 khoản 2 (nhiều hộ chung công tơ), khoản 3 (nhà ở tập thể, gồm ký túc xá; 04 người tính là 01 hộ), khoản 4 (lực lượng vũ trang), khoản 5 (người thuê nhà); Điều 15 (khu tập thể, cụm dân cư).
● Quyết định 1279/QĐ-BCT (09/05/2025) — biểu giá bán lẻ điện sinh hoạt 6 bậc, hiệu lực từ 10/05/2025.
● Quyết định 14/2025/QĐ-TTg (29/05/2025) — cơ cấu biểu giá 5 bậc, áp dụng kể từ lần điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân kế tiếp.
Xem thêm các trường hợp khác trong chuyên mục Biểu Giá Điện — ví dụ: Giá Điện Kinh Doanh 2026, Giá Điện Nhà Hàng, Quán Cà Phê 2026.
